FANDOM


(Dodawanie kategorii)
 
(Nie pokazano 42 wersji utworzonych przez 24 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
'''''{{Szablon:Postać
+
{{Infobox/Miasto
|Imię = Moria
+
|Nazwa = Moria
 
|Obraz = MoriaHall.jpg
 
|Obraz = MoriaHall.jpg
|Szerokość obrazu = 300
+
|Typ = Kopalnia, Miasto-państwo
|Podpis obrazu = Wielka Hala
+
|Lokalizacja = [[Góry Mgliste]]
|Tytuł2 = Położenie
+
|Mieszkańcy = Krasnoludowie, Orkowie, [[Zguba Durina]]
|Zawartość2 = Podziemia Gór Mglistych
+
|Okres istnienia = Od [[Era Drzew]]
|Tytuł3 = Mieszkańcy
+
|Inne nazwy = Khazad-dûm, Casarrondo, Hadhodrond, Phurunargian
|Zawartość3 = Krasnoludy (wpierw)
+
}}
Orkowie i gobliny (po upadku)
+
'''Moria''' ({{Lang|sin|czarna jama}}) lub '''Khazad-dûm''' ({{Lang|kh|Sale Krasnoludów}}) − najstarsza i największa z krasnoludzkich siedzib w [[Śródziemie|Śródziemiu]]. Zaraz za [[Erebor]]em najważniejsze i najsłynniejsze miejsce w społeczności tej rasy. Miała postać zespołu kopalń, komnat i szybów położonego w podziemiach [[Góry Mgliste|Gór Mglistych]]. Jedyne wyjścia stanowiły [[Brama Morii|Bramy Morii]].
|Tytuł4 = Typ lokacji
 
|Zawartość4 = Kopalnia/miasto
 
|Tytuł5 = Inne nazwy
 
|Zawartość5 = Khazad-dûm
 
}} '''''
 
   
'''Moria''' ('''Khazad-dûm)''' - najstarsza i największa z [[Krasnoludy|krasnoludzkich]] siedzib w [[Śródziemie|Śródziemiu]]. Zaraz za [[Erebor]]em najważniejsze i najsłynniejsze miejsce w społeczności tej rasy. Miała postać zespołu kopalń, komnat i szybów położonego w podziemiach [[Góry Mgliste|Gór Mglistych]].
+
== Geografia ==
  +
Miasto znajdowało się w podziemiach [[Góry Mgliste|Gór Mglistych]] nieco na północ od [[Lothlórien]]. Górowały nad nim i z daleka znaczyły jego położenie trzy szczyty: [[Zirak-zigil|Celebdil]], [[Fanuidhol]] i [[Caradhras]]. Pod Caradhrasem przebiegała [[Przełęcz Czerwonego Rogu]], jedna z dwóch znanych naziemnych przepraw przez góry. Z obu ich ścian brały swoje źródło rzeki: po stronie zachodniej [[Sirannon]], a po wschodniej [[Kibil-nâla|Celebrant]], zasilający położone poniżej i otaczane szacunkiem przez krasnoludów [[Jezioro Zwierciadlane]]. Po obu stronach gór Khazad-dûm graniczyło z siedzibami [[Elfy|elfów]]. Kontakty jego mieszkańców znacznie żywsze (jakkolwiek mniej długotrwałe) okazały się jednak z leżącym na zachodzie [http://pl.lotr.wikia.com/wiki/Eregion Eregionem] niż położonym na wschodzie [[Lórien]].
   
==Geografia==
+
Same podziemia podzielone były na połączone ze sobą ciągami schodów poziomy oraz sale. Jeszcze głębiej znajdowała się sieć jaskiń, których istnienia nie były świadome same krasnoludy. Cała kopalnia zajmowała łącznie dziesiątki kilometrów, przejście od głównej bramy do tylnego wyjścia zajmowało trzy dni.
Miasto znajdowało się w podziemiach [[Góry Mgliste|Gór Mglistych]] nieco na północ od [[Lothlórien]]. Górowały nad nim i z daleka znaczyły jego położenie trzy szczyty: [[Celebdil]], [[Fanuidhol]] i [[Caradhras]]. Pod Caradhrasem przebiegała Przełęcz Czerwonego Rogu, jedna z dwóch znanych naziemnych przepraw przez góry. Z obu ich ścian brały swoje źródło rzeki: po stronie zachodniej [[Sirannon]], a po wschodniej [[Kibil-nâla|Celebrant]], zasilający położone poniżej i otaczane szacunkiem przez Krasnoludów [[Jezioro Zwierciadlane]]. Po obu stronach gór Khazad-dûm graniczyło z siedzibami [[Elfy|Elfów]]. Kontakty jego mieszkańców znacznie żywsze (jakkolwiek mniej długotrwałe) okazały się jednak z leżącym na zachodzie Eregionem niż położonym na wschodzie Lórien.
 
   
Same podziemia podzielone były na połączone ze sobą ciągami schodów poziomy oraz sale. Jeszcze głębiej znajdowała się sieć jaskiń, których istnienia nie były świadome same Krasnoludy. Cała kopalnia zajmowała łącznie dziesiątki kilometrów, przejście od głównej bramy do tylnego wyjścia zajmowało trzy dni.
+
By dostać się przez główną bramę, trzeba było rozwiązać zagadkę wypisaną Runami Księżycowymi na drzwiach - ''"Powiedz przyjacielu i wejdź"''. Z całej drużyny pierścienia jedynie Frodo wpadł na jej rozwiązanie - wystarczyło wypowiedzieć słowo ''Mellon - przyjaciel'' w [[Sindarin]]ie.
 
By dostać się przez główną bramę, trzeba było rozwiązać zagadkę wypisaną Runami Księżycowymi na drzwiach - ''"Powiedz przyjacielu i wejdź"''. Z całej drużyny pierścienia jedynie [[Frodo Baggins]] wpadł na jej rozwiązanie - wystarczyło wypowiedzieć słowo ''Mellon'', oznaczające po prostu przyjaciela w języku elfickim.
 
   
 
<gallery widths="151" spacing="small" columns="4" position="center" orientation="square">
 
<gallery widths="151" spacing="small" columns="4" position="center" orientation="square">
 
Moria c.jpg|Najczęstsze zdobienia - rzeźby krasnoludów
 
Moria c.jpg|Najczęstsze zdobienia - rzeźby krasnoludów
 
Moria dg3.jpg|Drzwi do komnaty z Grobem Balina
 
Moria dg3.jpg|Drzwi do komnaty z Grobem Balina
  +
across_middle_earth___khazad_dum_by_ralphdamiani.jpg|Khazad dum (graf. Ralph Damiani)
 
</gallery>
 
</gallery>
==Historia==
+
== Historia ==
===Przed Trzecią Erą===
+
=== Przed Trzecią Erą ===
Historia Morii sięga Lat [[Dwa Drzewa Valinoru|Dwóch Drzew]]. Wtedy to jeden z praojców Krasnoludów, [[Durin|Durin Nieśmiertelny]], natrafił na górskie jezioro, w którego toni ujrzał dookoła swojego odbicia koronę; ochrzcił je mianem Jeziora Zwierciadlanego i obrał to miejsce na siedzibę swojego rodu. Khazad-dûm okazał się zasobny w klejnoty i złoża metali, ale największym jego skarbem był podobny z wyglądu do srebra [[Mithril|mithril]]. Początkowo miasto było otwarte jedynie na wschodnią stronę gór, a tutejsze Krasnoludy prowadziły handel głównie z pobratymcami ze wschodu i północy. Dopiero na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia [[Druga Era|Drugiej Ery]] poprowadzono stały szlak do miasta z Eregionu, a Krasnoludy wykuły w ścianie gór Zachodnią Bramę, stworzoną z pomocą Elfów i najczęściej szeroko otwartą na znak gościnności.
+
Historia Morii sięga [[Lata Drzew|Lat Drzew]]. Wtedy to jeden z praojców krasnoludów, [[Durin|Durin Nieśmiertelny]], natrafił na górskie jezioro, w którego toni ujrzał dookoła swojego odbicia koronę; ochrzcił je mianem Jeziora Zwierciadlanego i obrał to miejsce na siedzibę swojego rodu. Khazad-dûm okazał się zasobny w klejnoty i złoża metali, ale największym jego skarbem był podobny z wyglądu do srebra [[mithril]]. Początkowo miasto było otwarte jedynie na wschodnią stronę gór, a tutejsze krasnoludy prowadziły handel głównie z pobratymcami ze wschodu i północy, lecz także z ludźmi z [[Dolina Anduiny|Doliny Anduiny]]. Dopiero na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia [[Druga Era|Drugiej Ery]] poprowadzono stały szlak do miasta z [[Ost-in-Edhil]] w Eregionie, a krasnoludy wykuły w ścianie gór [[Drzwi Durina|Zachodnią Bramę]], stworzoną z pomocą Elfów i najczęściej szeroko otwartą na znak gościnności.
   
 
Do rozwoju Khazad-dûm przyczynili się także mieszkańcy zniszczonych podczas upadku [[Beleriand]]u starych krasnoludzkich twierdz [[Belegost]] i [[Nogrod]] w [[Góry Błękitne|Górach Błękitnych]], zasilający populację miasta w początkach Drugiej Ery.
 
Do rozwoju Khazad-dûm przyczynili się także mieszkańcy zniszczonych podczas upadku [[Beleriand]]u starych krasnoludzkich twierdz [[Belegost]] i [[Nogrod]] w [[Góry Błękitne|Górach Błękitnych]], zasilający populację miasta w początkach Drugiej Ery.
   
Po ukryciu przez [[Celebrimbor]]a swych dzieł przed [[Sauron]]em powstał konflikt pomiędzy [[Ñoldorowie|Ñoldorami]] a Władcą Pierścieni. Zakończył się śmiercią Celebrimbora i zrujnowaniem Eregionu, a sam Sauron wszedł w posiadanie (obok dziewięciu pierścieni ludzi) siedmiu pierścieni Krasnoludów, które pod koniec drugiego tysiąclecia Drugiej Ery ofiarował ojcom wszystkich krasnoludzkich rodów. Według wierzeń Krasnoludów [[Durin III]], władca Khazad-dûm, wspierający Elfów podczas wojny, otrzymał jednak swój pierścień nie za pośrednictwem Saurona, a bezpośrednio od kowali Elfów (jakkolwiek nadal podlegał on jego złym wpływom). Bramy samego miasta zostały w porę zamknięte przed armiami Mordoru i nie ucierpiało ono podczas konfliktu.
+
Po ukryciu przez [[Celebrimbor]]a swych dzieł przed [[Sauron]]em powstał konflikt pomiędzy [[Ñoldorowie|Ñoldorami]] a Władcą Pierścieni. Zakończył się śmiercią Celebrimbora i zrujnowaniem Eregionu, a sam Sauron wszedł w posiadanie (obok dziewięciu pierścieni ludzi) siedmiu pierścieni Krasnoludów, które pod koniec drugiego tysiąclecia Drugiej Ery ofiarował ojcom wszystkich krasnoludzkich rodów. Według wierzeń Krasnoludów [[Durin III]], władca Khazad-dûm, wspierający elfów podczas wojny, otrzymał jednak swój pierścień nie za pośrednictwem Saurona, a bezpośrednio od kowali elfów (jakkolwiek nadal podlegał on jego złym wpływom). Bramy samego miasta zostały w porę zamknięte przed armiami Mordoru i nie ucierpiało ono podczas konfliktu.
   
Podczas Wojny [[Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi|Ostatniego Sojuszu]] Krasnoludy z Morii pod przywództwem króla [[Durin IV|Durina IV]] walczyli po stronie Elfów i ludzi z [[Númenor]]u.
+
Podczas Wojny [[Ostatni Sojusz Elfów i Ludzi|Ostatniego Sojuszu]] Krasnoludy z Morii pod przywództwem króla [[Durin IV|Durina IV]] walczyli po stronie elfów i ludzi z [[Númenor]]u.
   
===Trzecia Era===
+
=== Trzecia Era ===
W [[Trzecia Era|Trzeciej Erze]] populacja miasta nadal była znaczna, jakkolwiek nieustannie malała. Oprócz tego mieszkańcy w poszukiwaniu mithrilu drążyli ziemię coraz głębiej - na własną zgubę. W 1980 roku TE wyzwolili przyczajonego od końca Pierwszej Ery pod korzeniami Caradhrasu [[Balrogowie|Balroga]]. Zabił on króla Durina VI (odtąd Krasnoludy wspominali o nim jako o Zgubie Durina) oraz jego syna [[Náin I|Náina I]] i po trwającej rok wojnie przepędził wszystkich mieszkańców miasta. Pierścień władców Khazad-dûm ocalał jednak i pozostał w posiadaniu potomków królewskiej linii na wygnaniu. W ciągu następnych stuleci spustoszona Moria została zamieszkana przez [[Orkowie|Orków]], [[Troll]]e i inne siły zła z czeluści świata.
+
W [[Trzecia Era|Trzeciej Erze]] populacja miasta nadal była znaczna, jakkolwiek nieustannie malała. Oprócz tego mieszkańcy w poszukiwaniu mithrilu drążyli ziemię coraz głębiej - na własną zgubę. W 1980 roku TE wyzwolili przyczajonego od końca Pierwszej Ery pod korzeniami Caradhrasu [[Balrogowie|Balroga]]. Zabił on króla Durina VI (odtąd krasnoludy wspominali o nim jako o Zgubie Durina) oraz jego syna [[Náin I|Náina I]] i po trwającej rok wojnie przepędził wszystkich mieszkańców miasta. Pierścień władców Khazad-dûm ocalał jednak i pozostał w posiadaniu potomków królewskiej linii na wygnaniu. W ciągu następnych stuleci spustoszona Moria została zamieszkana przez [[Orkowie|Orków]], [[Troll]]e i inne siły zła z czeluści świata.
   
 
W zbiorniku wodnym utworzonym przez zatamowane wody Sirannonu osiedlił się także strzegący Zachodniej Bramy [[Czatownik]]. Obie te inwazje, jak również wcześniejsze przebudzenie Balroga, przypisywano woli powracającego do potęgi Saurona.
 
W zbiorniku wodnym utworzonym przez zatamowane wody Sirannonu osiedlił się także strzegący Zachodniej Bramy [[Czatownik]]. Obie te inwazje, jak również wcześniejsze przebudzenie Balroga, przypisywano woli powracającego do potęgi Saurona.
   
Nieszczęścia prześladowały Krasnoludów także poza Morią i w 2790 roku TE [[Thrór]], spadkobierca linii Durina, oddawszy uprzednio swój pierścień synowi, w zahaczającej o szaleństwo desperacji wkroczył samotnie do miasta. Thrór został zabity przez przywódcę [[Gobliny|Goblinów]] zamieszkujących w podziemiach, lecz wieść o śmierci spadkobiercy rodu Durina wywołała płomień zemsty wśród jego pobratymców. Po trzech latach zbrojeń i sześciu latach zaciętej wojny Krasnoludy, zgromadziwszy wielkie siły, stanęli do ostatecznej bitwy z Goblinami w rozciągającej się przed Wschodnią Bramą Morii dolinie [[Azanulbizar]]. Armię Goblinów kosztem wielkich strat zniszczono, ale Krasnoludom brakowało sił, aby utrzymać w swoich rękach starą siedzibę. Przed zajęciem miasta wstrzymywała ich także ciągła obecność Balroga.
+
Nieszczęścia prześladowały krasnoludów także poza Morią i w 2790 roku TE [[Thrór]], spadkobierca linii Durina, oddawszy uprzednio swój pierścień synowi, w zahaczającej o szaleństwo desperacji wkroczył samotnie do miasta. Thrór został zabity przez przywódcę orków zamieszkujących w podziemiach, lecz wieść o śmierci spadkobiercy rodu Durina wywołała płomień zemsty wśród jego pobratymców. Po trzech latach zbrojeń i sześciu latach zaciętej wojny krasnoludy, zgromadziwszy wielkie siły, stanęli do ostatecznej bitwy z Goblinami w rozciągającej się przed Wschodnią Bramą Morii dolinie [[Azanulbizar]]. Armię goblinów kosztem wielkich strat zniszczono, ale Krasnoludom brakowało sił, aby utrzymać w swoich rękach starą siedzibę. Przed zajęciem miasta wstrzymywała ich także ciągła obecność Balroga.
   
Zostawione w spokoju Gobliny ponownie się rozrastały. Większość z nich wyginęła w [[TE 2941|2941 roku TE]] podczas Bitwy Pięciu Armii, pomimo tego zdołali jednak wyprzeć Krasnoludów pół wieku później, gdy w [[TE 2989|2989 roku]] do Morii przybył [[Balin]] i założył tam kopalnie. Gobliny wycofały się wówczas do głębszych jaskiń, ale po pięciu latach przypuściły atak i zabiły wszystkich Krasnoludów, odcinając im wpierw obie drogi ucieczki z miasta.
+
Zostawione w spokoju gobliny ponownie się rozrastały. Większość z nich wyginęła w [[TE 2941|2941 roku TE]] podczas [[Bitwa Pięciu Armii|Bitwy Pięciu Armii]], pomimo tego zdołali jednak wyprzeć krasnoludów pół wieku później, gdy w [[TE 2989|2989 roku]] do Morii przybył [[Balin]] i założył tam kopalnie. Gobliny wycofały się wówczas do głębszych jaskiń, ale po pięciu latach przypuściły atak i zabiły wszystkich krasnoludów, odcinając im wpierw obie drogi ucieczki z miasta.
   
W [[TE 3019|3019 roku]] do miasta wkroczyła od zachodu [[Drużyna Pierścienia]]. Przy zachodniej ścianie wędrowcy zaatakowani zostali przez Czatownika, w wyniku czego zrujnowana została Zachodnia Brama Morii. Pomimo niezakłóconej przez następne dwa dni przeprawy we wschodnich rejonach kopalni Drużynę zaatakowali Orkowie wraz ze Zgubą Durina. [[Gandalf]] ocalił towarzyszy, lecz sam spadł za Balrogiem z Mostu Khazad-dûm, wąskiej przeprawy nad przepaścią zabezpieczającą miasto przed napaścią ze wschodu. Reszta Drużyny uciekła do lasu Lórien, gdzie ścigające ich Gobliny zostały wybite przez Elfów.
+
[[Plik:Władca Pierścieni - Ściany Morii (Edycja Rozszerzona HD)|mały|prawo|300 px|Drużyna Pierścienia dociera do Ścian Morii - scena z filmu "Władca Pierśceni: Drużyna Pierścienia"]]
  +
W [[TE 3019|3019 roku]] do miasta wkroczyła od zachodu [[Drużyna Pierścienia]]. Przy zachodniej ścianie wędrowcy zaatakowani zostali przez Czatownika, w wyniku czego zrujnowana została Zachodnia Brama Morii. Pomimo niezakłóconej przez następne dwa dni przeprawy we wschodnich rejonach kopalni Drużynę zaatakowali orkowie wraz ze Zgubą Durina. [[Gandalf]] ocalił towarzyszy, lecz sam spadł za Balrogiem z [[Most Khazad-dûm|Mostu Khazad-dûm]], wąskiej przeprawy nad przepaścią zabezpieczającą miasto przed napaścią ze wschodu. Reszta Drużyny uciekła do lasu Lórien, gdzie ścigające ich gobliny zostały wybite przez elfów.
   
===Czwarta Era===
+
=== Czwarta Era ===
 
Istnieje kilka wskazówek sugerujących, że za czasów [[Durin VII|Durina VII]] Krasnoludy opuściły [[Erebor]] i pomimo zniszczeń zasiedliły Morię w [[Czwarta Era|Czwartej Erze]]. Jedną z nich może być fakt, iż ''na miejscu zburzonej (...) bramy w Minas Tirith Krasnoludy wykuły nową, z mithrilu i stali'', podczas gdy o mithrilu zostało powiedziane, że znaleźć go można ''na całym świecie tylko w Morii''.
 
Istnieje kilka wskazówek sugerujących, że za czasów [[Durin VII|Durina VII]] Krasnoludy opuściły [[Erebor]] i pomimo zniszczeń zasiedliły Morię w [[Czwarta Era|Czwartej Erze]]. Jedną z nich może być fakt, iż ''na miejscu zburzonej (...) bramy w Minas Tirith Krasnoludy wykuły nową, z mithrilu i stali'', podczas gdy o mithrilu zostało powiedziane, że znaleźć go można ''na całym świecie tylko w Morii''.
   
==Nazwy==
+
== Nazwy ==
Nazwa miasta oznacza dosłownie ''sale Krasnoludów''.
+
Nazwa miasta oznacza dosłownie Sale Krasnoludów.
*Khazad-dûm ([[Khuzdul|khuzdul]])
+
* Khazad-dûm ([[khuzdul]])
*Casarrondo ([[Quenya|quenya]])
+
* Casarrondo ([[quenya]])
*Hadhodrond ([[Sindarin|sindarin]])
+
* Hadhodrond ([[sindarin]])
*Phurunargian (org. [[Westron|westron]])
+
* Phurunargian (org. [[westron]])
*Dwarrowdelf (tłum. westron)
+
* Dwarrowdelf (tłum. westron)
 
Od czasu opuszczenia miasta w Trzeciej Erze upowszechniło się jego sindarińskie miano Moria (''czarna otchłań'').
 
Od czasu opuszczenia miasta w Trzeciej Erze upowszechniło się jego sindarińskie miano Moria (''czarna otchłań'').
   
==Ciekawostki==
+
== Ciekawostki ==
*Nazwa kopalni została zapożyczona od wzgórza świątynnego w Jerozolimie - Morii.
+
* Wzgórze Świątynne we Wschodniej Jerozolimie w czasach biblijnych nosiło nazwę Moria. Tolkien wyjaśnia jednak w [[List 297|Liście 297]], że to nie stąd jednak wzięła się nazwa krasnoludzkiego królestwa. Ponadto trzeci rozdział w ''Tryptyku Rzymskim ''Jana Pawła II nosi nazwę ''Wzgórze w krainie Moria.''
[[Kategoria:Królestwa]]
+
[[Kategoria:Miasta Krasnoludów]]
+
[[Kategoria:Miejscowości krasnoludów]]
[[Kategoria:Miejsca]]
 
 
[[Kategoria:Kopalnie]]
 
[[Kategoria:Kopalnie]]
  +
  +
[[ca:Mòria]]
  +
[[de:Moria]]
  +
[[en:Khazad-dûm]]
  +
[[es:Moria]]
  +
[[fr:Khazad-dûm]]
  +
[[it:Moria]]
  +
[[nl:Khazad-Dûm]]
  +
[[ru:Мориа]]
  +
[[Kategoria:Kraje krasnoludów]]

Aktualna wersja na dzień 20:44, wrz 25, 2019

Moria (sin. czarna jama) lub Khazad-dûm (kh. Sale Krasnoludów) − najstarsza i największa z krasnoludzkich siedzib w Śródziemiu. Zaraz za Ereborem najważniejsze i najsłynniejsze miejsce w społeczności tej rasy. Miała postać zespołu kopalń, komnat i szybów położonego w podziemiach Gór Mglistych. Jedyne wyjścia stanowiły Bramy Morii.

Geografia Edytuj

Miasto znajdowało się w podziemiach Gór Mglistych nieco na północ od Lothlórien. Górowały nad nim i z daleka znaczyły jego położenie trzy szczyty: Celebdil, Fanuidhol i Caradhras. Pod Caradhrasem przebiegała Przełęcz Czerwonego Rogu, jedna z dwóch znanych naziemnych przepraw przez góry. Z obu ich ścian brały swoje źródło rzeki: po stronie zachodniej Sirannon, a po wschodniej Celebrant, zasilający położone poniżej i otaczane szacunkiem przez krasnoludów Jezioro Zwierciadlane. Po obu stronach gór Khazad-dûm graniczyło z siedzibami elfów. Kontakty jego mieszkańców znacznie żywsze (jakkolwiek mniej długotrwałe) okazały się jednak z leżącym na zachodzie Eregionem niż położonym na wschodzie Lórien.

Same podziemia podzielone były na połączone ze sobą ciągami schodów poziomy oraz sale. Jeszcze głębiej znajdowała się sieć jaskiń, których istnienia nie były świadome same krasnoludy. Cała kopalnia zajmowała łącznie dziesiątki kilometrów, przejście od głównej bramy do tylnego wyjścia zajmowało trzy dni.

By dostać się przez główną bramę, trzeba było rozwiązać zagadkę wypisaną Runami Księżycowymi na drzwiach - "Powiedz przyjacielu i wejdź". Z całej drużyny pierścienia jedynie Frodo wpadł na jej rozwiązanie - wystarczyło wypowiedzieć słowo Mellon - przyjaciel w Sindarinie.

Historia Edytuj

Przed Trzecią Erą Edytuj

Historia Morii sięga Lat Drzew. Wtedy to jeden z praojców krasnoludów, Durin Nieśmiertelny, natrafił na górskie jezioro, w którego toni ujrzał dookoła swojego odbicia koronę; ochrzcił je mianem Jeziora Zwierciadlanego i obrał to miejsce na siedzibę swojego rodu. Khazad-dûm okazał się zasobny w klejnoty i złoża metali, ale największym jego skarbem był podobny z wyglądu do srebra mithril. Początkowo miasto było otwarte jedynie na wschodnią stronę gór, a tutejsze krasnoludy prowadziły handel głównie z pobratymcami ze wschodu i północy, lecz także z ludźmi z Doliny Anduiny. Dopiero na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia Drugiej Ery poprowadzono stały szlak do miasta z Ost-in-Edhil w Eregionie, a krasnoludy wykuły w ścianie gór Zachodnią Bramę, stworzoną z pomocą Elfów i najczęściej szeroko otwartą na znak gościnności.

Do rozwoju Khazad-dûm przyczynili się także mieszkańcy zniszczonych podczas upadku Beleriandu starych krasnoludzkich twierdz Belegost i Nogrod w Górach Błękitnych, zasilający populację miasta w początkach Drugiej Ery.

Po ukryciu przez Celebrimbora swych dzieł przed Sauronem powstał konflikt pomiędzy Ñoldorami a Władcą Pierścieni. Zakończył się śmiercią Celebrimbora i zrujnowaniem Eregionu, a sam Sauron wszedł w posiadanie (obok dziewięciu pierścieni ludzi) siedmiu pierścieni Krasnoludów, które pod koniec drugiego tysiąclecia Drugiej Ery ofiarował ojcom wszystkich krasnoludzkich rodów. Według wierzeń Krasnoludów Durin III, władca Khazad-dûm, wspierający elfów podczas wojny, otrzymał jednak swój pierścień nie za pośrednictwem Saurona, a bezpośrednio od kowali elfów (jakkolwiek nadal podlegał on jego złym wpływom). Bramy samego miasta zostały w porę zamknięte przed armiami Mordoru i nie ucierpiało ono podczas konfliktu.

Podczas Wojny Ostatniego Sojuszu Krasnoludy z Morii pod przywództwem króla Durina IV walczyli po stronie elfów i ludzi z Númenoru.

Trzecia Era Edytuj

W Trzeciej Erze populacja miasta nadal była znaczna, jakkolwiek nieustannie malała. Oprócz tego mieszkańcy w poszukiwaniu mithrilu drążyli ziemię coraz głębiej - na własną zgubę. W 1980 roku TE wyzwolili przyczajonego od końca Pierwszej Ery pod korzeniami Caradhrasu Balroga. Zabił on króla Durina VI (odtąd krasnoludy wspominali o nim jako o Zgubie Durina) oraz jego syna Náina I i po trwającej rok wojnie przepędził wszystkich mieszkańców miasta. Pierścień władców Khazad-dûm ocalał jednak i pozostał w posiadaniu potomków królewskiej linii na wygnaniu. W ciągu następnych stuleci spustoszona Moria została zamieszkana przez Orków, Trolle i inne siły zła z czeluści świata.

W zbiorniku wodnym utworzonym przez zatamowane wody Sirannonu osiedlił się także strzegący Zachodniej Bramy Czatownik. Obie te inwazje, jak również wcześniejsze przebudzenie Balroga, przypisywano woli powracającego do potęgi Saurona.

Nieszczęścia prześladowały krasnoludów także poza Morią i w 2790 roku TE Thrór, spadkobierca linii Durina, oddawszy uprzednio swój pierścień synowi, w zahaczającej o szaleństwo desperacji wkroczył samotnie do miasta. Thrór został zabity przez przywódcę orków zamieszkujących w podziemiach, lecz wieść o śmierci spadkobiercy rodu Durina wywołała płomień zemsty wśród jego pobratymców. Po trzech latach zbrojeń i sześciu latach zaciętej wojny krasnoludy, zgromadziwszy wielkie siły, stanęli do ostatecznej bitwy z Goblinami w rozciągającej się przed Wschodnią Bramą Morii dolinie Azanulbizar. Armię goblinów kosztem wielkich strat zniszczono, ale Krasnoludom brakowało sił, aby utrzymać w swoich rękach starą siedzibę. Przed zajęciem miasta wstrzymywała ich także ciągła obecność Balroga.

Zostawione w spokoju gobliny ponownie się rozrastały. Większość z nich wyginęła w 2941 roku TE podczas Bitwy Pięciu Armii, pomimo tego zdołali jednak wyprzeć krasnoludów pół wieku później, gdy w 2989 roku do Morii przybył Balin i założył tam kopalnie. Gobliny wycofały się wówczas do głębszych jaskiń, ale po pięciu latach przypuściły atak i zabiły wszystkich krasnoludów, odcinając im wpierw obie drogi ucieczki z miasta.

Władca Pierścieni - Ściany Morii (Edycja Rozszerzona HD)

Władca Pierścieni - Ściany Morii (Edycja Rozszerzona HD)

Drużyna Pierścienia dociera do Ścian Morii - scena z filmu "Władca Pierśceni: Drużyna Pierścienia"

W 3019 roku do miasta wkroczyła od zachodu Drużyna Pierścienia. Przy zachodniej ścianie wędrowcy zaatakowani zostali przez Czatownika, w wyniku czego zrujnowana została Zachodnia Brama Morii. Pomimo niezakłóconej przez następne dwa dni przeprawy we wschodnich rejonach kopalni Drużynę zaatakowali orkowie wraz ze Zgubą Durina. Gandalf ocalił towarzyszy, lecz sam spadł za Balrogiem z Mostu Khazad-dûm, wąskiej przeprawy nad przepaścią zabezpieczającą miasto przed napaścią ze wschodu. Reszta Drużyny uciekła do lasu Lórien, gdzie ścigające ich gobliny zostały wybite przez elfów.

Czwarta Era Edytuj

Istnieje kilka wskazówek sugerujących, że za czasów Durina VII Krasnoludy opuściły Erebor i pomimo zniszczeń zasiedliły Morię w Czwartej Erze. Jedną z nich może być fakt, iż na miejscu zburzonej (...) bramy w Minas Tirith Krasnoludy wykuły nową, z mithrilu i stali, podczas gdy o mithrilu zostało powiedziane, że znaleźć go można na całym świecie tylko w Morii.

Nazwy Edytuj

Nazwa miasta oznacza dosłownie Sale Krasnoludów.

Od czasu opuszczenia miasta w Trzeciej Erze upowszechniło się jego sindarińskie miano Moria (czarna otchłań).

Ciekawostki Edytuj

  • Wzgórze Świątynne we Wschodniej Jerozolimie w czasach biblijnych nosiło nazwę Moria. Tolkien wyjaśnia jednak w Liście 297, że to nie stąd jednak wzięła się nazwa krasnoludzkiego królestwa. Ponadto trzeci rozdział w Tryptyku Rzymskim Jana Pawła II nosi nazwę Wzgórze w krainie Moria.
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.